Sunday, December 18, 2016

Chia sẻ kinh nghiệm nội soi dạ dày

Đầu tiên để nói dông dài một chút về việc vì sao phải nội soi dạ dày. Đó chính là việc xét nghiệm xem có bị vi khuẩn HP (Helicobacter pylori - H.pylori), tác nhân chính gây ung thư dạ dày.

Theo thống kê của Hội Khoa học Tiêu hóa Việt Nam, có khoảng 60 -70% dân số VN (khoảng 56 triệu người) nhiễm loại khuẩn này.


VI KHUẨN H.PYLORI - GIẢI NOBEL SINH HỌC 2005

Trước năm 1982, các yếu tố di truyền, miễn dịch, nội tiết, chế độ ăn, stress, …, được cho là nguyên nhân của viêm dạ dày mãn tính. Năm 1982, để thuyết phục đồng nghiệp, bác sĩ Marshall quyết định làm thí nghiệm trên chính cơ thể của ông.

Ông nuốt ống soi dạ dày (gastroscope) vào bụng để bác sĩ đồng nghiệp Warren có thể nhìn thấy dạ dày ông và làm sinh thiết để chứng minh rằng ông không bị nhiễm vi khuẩn H. pylori (sinh thiết là một phẫu thuật nhỏ nhằm cắt một phần nhỏ trong một cơ phận nào đó, như dạ dày chẳng hạn).

Bác sĩ Marshall phải đợi đến 10 ngày sau, khi các chỗ dạ dày (được lấy sinh thiết) lành lặn, ông uống vi khuẩn H. pylori vào bụng. Ba ngày sau, ông ngã bệnh, nôn ói liên tục, lúc nào cũng cảm thấy no nê, hơi thở có mùi hôi, và kết quả là ông ta bị bệnh viêm loét dạ dày và bị xuất huyết dạ dày. Mười ngày sau, ông lại nuốt ống soi dạ dày để bác sĩ Warren lại làm sinh thiết, và chứng minh rằng chính vi khuẩn H. pylori là thủ phạm gây bệnh loét dạ dày – tá tràng, chứ không phải do acid hay do tâm trạng căng thẳng.

Chứng minh này đã mang đến cho 2 nhà khoa học giải Nobel sinh học năm 2005. Năm 1991, hai bác sĩ Barry Marshall và Robin Warren (đạt giải Nobel sinh học do đã phát hiện ra vi khuẩn Helicobacter pylori) đã đến Việt Nam nghiên cứu và kết luận rằng hầu hết người Việt tại Việt Nam có mang vi khuẩn H. pylori.

VI KHUẨN HELICOBACTER PYLORI GÂY VIÊM LOÉT DẠ DÀY BẰNG CÁCH NÀO?

H.Pylori là trực khuẩn có hình xoắn, kích thước từ 0,4 - 3 micron, có từ 6 - 4 roi mảnh ở một đầu, nhờ có cấu trúc xoắn và các roi này có khả năng di chuyển luồn sâu xuống lớp nhầy của bề mặt dạ dày. Xoắn khuẩn H.Pylori tiết ra rất nhiều các loại men có khả năng làm phân huỷ chất nhầy của dạ dày là chất bảo vệ niêm mạc dạ dày, H.Pylori còn sản xuất ra độc tố làm viêm nhiễm dạ dày, gây phù nề hoại tử tế bào biểu mô, gây loét dạ dày - tá tràng. Một số ít vi khuẩn này nằm bên trong các tế bào, ở đấy chúng rất nguy hiểm vì chúng tránh được kháng sinh và gây ra các phản ứng viêm sưng rất mạnh.

Đến nay, qua hàng ngàn nghiên cứu, giới y khoa đã nhận định rằng vi khuẩn H. pylori là thủ phạm của đến 90% các trường hợp đau dạ dày, viêm loét dạ dày (Xoắn khuẩn H.Pylori dương tính trong 90% các trường hợp viêm dạ dày mạn, 85-90% trong loét dạ dày và 90-95% trong loét hành tá tràng).

Viêm dạ dày do H. pylori làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày (adenocarcinoma và MALT lymphoma) lên từ 2-6 lần.

VI KHUẨN HPylori CÓ LÂY KHÔNG ?

Vi khuẩn HP lây chủ yếu qua đường ăn uống (thức ăn-nước uống), từ người sang người.
H. pylori xâm nhập vào cơ thể con người qua đường tiêu hóa. Khả năng nhiễm vi khuẩn H. pylori cao hơn ở những người sống trong môi trường thiếu vệ sinh: đông người sống trong một gia đình, vệ sinh kém, uống nước không đun sôi, chén bát không được rửa sạch, cách ăn uống không hợp vệ sinh (dùng muỗng đũa gắp thức ăn cho mình và cho người khác). Người ta tìm thấy DNA của H. pylori trong nước miếng và đá đóng ở chân răng.


NHIỄM VI KHUẨN H. pylori – NGUY CƠ UNG THƯ DẠ DÀY

Các nhà khoa học đã công bố: Hơn 90% trường hợp viêm loét dạ dày là do Vi khuẩn H.P gây ra và còn là nguyên nhân dẫn đến ung thư dạ dày - tá tràng.

P/s: Chứ không phải cứ nhiễm khuẩn HP nghĩa là sẽ bị ung thư dạ dày đâu nha. Cái đó tùy theo tình trạng viêm dạ dày mãn tính thế nào mức độ nặng hay nhẹ. Và cũng không phải cứ đau dạ dày nặng thì sẽ bị ung thư dạ dày, chỉ là có nguy cơ cao hơn.

Hiện nay chưa có thông số hay phương pháp nào khẳng định chính xác viêm loét dạ dày tá tràng do H. pylori ở mức độ nào sẽ có nguy cơ bị ung thư dạ dày cả với trường hợp viêm loét dạ dày tá tràng do các nguyên nhân khác không nhiễm khuẩn H. pylori cũng vậy.

Tuy nhiên, bệnh viêm dạ dày - tá tràng rất hay tái phát và tỉ lệ chuyển thành mãn tính rất cao. Viêm dạ dày mãn tính có thể gây các biến chứng nguy hiểm như: Xuất huyết tiêu hóa, thủng dạ dày-tá tràng, nặng nhất là gây ung thư dạ dày.

VIÊM TEO NIÊM MẠC DẠ DÀY

Nếu không có pháp đồ chữa trị đau dạ dày hiệu quả, bệnh sẽ có nguy cơ chuyển sang gia đoạn viêm teo niêm mạc dạ dày, là biểu hiện giai đoạn cuối của viêm dạ dày mạn tính (viêm dạ dày kéo dài lâu năm). Viêm teo niêm mạc dạ dày do vi khuẩn H. pylori thường không có triệu chứng nhưng nguy cơ diễn tiến tới loét, xuất huyết và ung thư dạ dày rất cao

P/s: Nghĩa là nếu dạ dày đã xảy ra tình trạng viêm teo ở niêm mạc khi ấy tổn thương đã nghiêm trọng và có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn

Mặc dù nhiễm H. pylori mãn tính cùng với viêm dạ dày hiện diện ở khoảng 50% dân số Việt Nam, nhưng chủ yếu là không có triệu chứng và mức độ triệu chứng không giống nhau. Nhiễm H. pylori gây loét dạ dày tá tràng nhiều hơn. Viêm dạ dày do H. pylori làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày (adenocarcinoma và MALT lymphoma) lên từ 2 - 6 lần.

GS Tạ Long, Chủ tịch Hội Khoa học Tiêu hóa Việt Nam, cho hay: "Mục đích của điều trị loét dạ dày - tá tràng là tiêu diệt vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) và giảm lượng axit dạ dày, đưa nó về mức pH tối ưu, … đó là pháp đồ điều trị đau dạ dày hiệu quả nhất.

Trước đây, ưu tiên hàng đầu của các chuyên gia y tế cho bệnh nhân đau dạ dày đã xảy ra viêm loét là dùng thuốc kháng sinh diệt H.Pylori và thuốc ức chế tiết acid.

Về mặt điều trị, để diệt trừ vi khuẩn HP thông thường được dùng kháng sinh (thường là 2 loại kết hợp) trong vòng 1 đến 2 tuần, sau thời gian dùng kháng sinh duy trì bằng kháng tiết 4-8 tuần tùy thuộc vào viêm hay loét dạ dày tá tràng.

Sau điều trị 1-3 tháng đi kiểm tra lại xem đã diệt được HP chưa, nếu chưa khỏi có thể nghĩ đến HP kháng thuốc cần phải sử dụng phác đồ kháng thuốc.

Quy trình nội soi dạ dày như thế nào ?

Nội soi được tiến hành ở phòng soi với ít nhất một bác sĩ và một điều dưỡng. Trước khi soi, bệnh nhân sẽ được xịt thuốc tê vào sâu trong miệng. Thuốc tê được dùng để làm bớt khó chịu khi đưa ống soi vào.Cảm giác lần đầu bị gây tê ở cổ họng sẽ rất "đáng sợ" bạn nuốt nước miếng nhưng hầu như không cảm giác được gì, đó là lúc dễ gây hoảng nhất. Cứ bình tĩnh, thở bằng mũi đều. Tim có đập nhanh thì cố thở để điều hòa nhịp tim.

Bệnh nhân được cho nội soi ở tư thế năm nghiêng bên trái hoặc ngồi ngả ra sau. Ống nội soi được đưa vào thực quản qua mũi hoặc họng.

Quá trình này có thể gây cho bệnh nhân cảm giác hơi đau, khó chịu, muốn ho hay sặc, nặng hơn là nghẹn thở. Tuy nhiên cảm giác này chỉ là thoáng qua và sẽ mất ngay nếu bệnh nhân cố gắng hít thật sâu và thở ra chậm để giảm buồn nôn. Toàn bộ quy trình chỉ diễn ra trong khoảng 10 phút cho nên nếu phối hợp tốt bệnh nhân hoàn toàn có thể nội soi suôn sẻ. Thời gian nội soi có thể kéo dài hơn nếu như bác sỹ cần phải lấy mẫu tế bào để xét nghiệm HP và chẩn đoán ung thư. Việc sinh thiết này không làm đau đớn và không gây cảm giác khó chịu nào.

Những lưu ý sau khi nội soi dạ dày.

Đối với các bệnh nhân áp dụng gây mê trong nội soi thì sẽ cần một khoảng thời gian nhất định để thuốc mê hết tác dụng – khoảng 1h. Còn nếu không gây mê thì bệnh nhân sẽ được bác sĩ giải thích kết quả nội soi ngay sau đó. Bệnh nhân sẽ có thể còn cảm giác đau họng sau khi soi dạ dày, hoặc giảm cảm giác đau quặn bụng sau khi soi đại tràng. Các cảm giác này sẽ giảm dần trong ngày.

Bệnh nhân nên có người nhà đưa về, không tự đi xe về vì có thuốc ngủ có thể làm bệnh nhân không tỉnh táo khi lái xe.

Nếu bệnh nhân có thực hiện các thủ thuật như sinh thiết, cắt polyp, bác sĩ sẽ dặn bệnh nhân những dấu hiệu cần theo dõi nếu có biến chứng, chẳng hạn đau bụng ngày càng nhiều, bụng trướng căng, hoặc đi tiểu ra máu. Khi có các triệu chứng trên cần phải tái khám lại ngay.
Share:

0 comments:

Post a Comment

Bài Viết Mới

Recent Posts Widget

Blog Archive

loading...

FANPAGE FACEBOOK

Definition List

Pageviews